این نوع پمپ وکیوم در دستهی پمپهای جابجایی مثبت قرار میگیرد و معمولاً برای ایجاد خلاء در محدوده فشار متوسط و بالا مورد استفاده قرار میگیرد. پمپ وکیوم روغنی علاوه بر استفاده مستقل، بهعنوان پمپ پشتیبان (Backing Pump) برای پمپهای وکیوم روتس و سیستمهای خلاء فشار بالا نیز کاربرد گستردهای دارد.
پمپهای وکیوم روغنی در صنایعی مانند بستهبندی، سنگ و سرامیک، فلزات، صنایع پزشکی، لیزر، مواد شیمیایی، الکترونیک و برخی صنایع سنگین نقش کلیدی دارند. امروزه برندها و مدلهای متنوعی از این پمپها در بازار موجود است که هرکدام متناسب با نوع کاربرد، ظرفیت مکش و شرایط کاری انتخاب میشوند.
انواع پمپ وکیوم روغنی
پمپهای وکیوم روغنی از نظر تعداد مراحل وکیومسازی و ساختار عملکرد به چند دسته اصلی تقسیم میشوند. هر یک از این مدلها متناسب با سطح خلأ مورد نیاز، حجم مکش و نوع کاربرد صنعتی انتخاب میشوند.
پمپ وکیوم روغنی تک مرحلهای (Single Stage)
پمپ وکیوم روغنی تک مرحلهای دارای یک مرحله فشردهسازی است که در آن گاز مکیدهشده به کمک روتور، تیغهها و روغن، متراکم و تخلیه میشود. این نوع پمپ به دلیل ساختار ساده، قیمت اقتصادی و نگهداری آسان، یکی از پرکاربردترین مدلها در صنایع عمومی محسوب میشود.
پمپهای تک مرحلهای معمولاً برای کاربردهایی با نیاز به خلأ متوسط مانند بستهبندی، سیستمهای تبرید، آزمایشگاهها، کارگاهها و خطوط تولید سبک مورد استفاده قرار میگیرند. فشار نهایی قابل دستیابی در این پمپها معمولاً در محدوده ۱ تا ۱۰ میلیبار قرار دارد.
پمپ وکیوم روغنی دو مرحلهای (Two Stage)
پمپ وکیوم روغنی دو مرحلهای از دو مجموعه مجزا شامل روتور و تیغه تشکیل شده است که بهصورت سری و در دو مرحله متوالی فرآیند فشردهسازی گاز را انجام میدهند. این طراحی باعث میشود گاز پس از مرحله اول، دوباره وارد مرحله دوم شده و خلأ نهایی عمیقتری ایجاد گردد.
به دلیل این ساختار، پمپهای دو مرحلهای قادر به دستیابی به خلأ بسیار پایینتر نسبت به مدلهای تک مرحلهای هستند (تا حدود 0.001 میلیبار). این ویژگی آنها را برای کاربردهایی با نیاز به خلأ دقیق، پایدار و عمیق مانند خشکسازی تحت خلأ، تبخیر، صنایع دارویی، شیمیایی، آزمایشگاههای پیشرفته و فرآیندهای حساس بسیار مناسب میکند.
سیستمهای وکیوم روغنی ترکیبی (بوستر + پمپ روغنی)
در سیستمهای ترکیبی، یک پمپ بوستر معمولاً از نوع روتس بهصورت سری در کنار یک پمپ وکیوم روغنی بهعنوان پمپ اولیه استفاده میشود. بوسترها به تنهایی قادر به کار در فشار اتمسفریک نیستند و برای راهاندازی و عملکرد صحیح به پمپ وکیوم روغنی وابستهاند.
این ترکیب امکان دستیابی به سرعت تخلیه بالا و خلأ بسیار عمیق کمتر از 0.001 میلیباررا فراهم میکند و برای تخلیه حجمهای زیاد هوا در زمان کوتاه بسیار مؤثر است. سیستمهای وکیوم ترکیبی معمولاً در کورههای خلأ، صنایع نیمههادی، پوششدهی تحت خلأ، متالورژی و خشککنهای صنعتی سنگین مورد استفاده قرار میگیرند.
کاربردهای پمپ وکیوم روغنی
پمپ وکیوم روغنی به دلیل توان ایجاد خلأ پایدار و قدرت مکش بالا، در طیف وسیعی از فرآیندهای صنعتی، تحقیقاتی و تولیدی مورد استفاده قرار میگیرد. مهمترین کاربردهای این نوع پمپ عبارتاند از:
- متالورژی، عملیات حرارتی و کورههای خلأ برای ایجاد محیط بدون هوا در فرآیندهای ذوب، سختکاری و پوششدهی فلزات
- سیستمهای تبرید و تهویه مطبوع (HVAC) جهت تخلیه هوا و رطوبت از مدارها
- طیفسنجی و تجهیزات آنالیز آزمایشگاهی برای ایجاد شرایط خلأ دقیق و پایدار
- فرآیندهای خشککردن، تبخیر و پوششدهی تحت خلأ در صنایع شیمیایی و تولیدی
- صنایع نیمههادی و الکترونیک در مراحل ساخت، مونتاژ و پوششدهی قطعات حساس
- آزمایشگاهها و تجهیزات تحقیقاتی بهعنوان پمپ خلأ آزمایشگاهی در تستها و فرآیندهای علمی
- پمپ پشتیبان (Backing Pump) برای سیستمهای خلأ بالا مانند پمپهای روتس و توربومولکولی
- سیستمهای انتقال مواد و تخلیه پنوماتیکی در خطوط تولید و کارخانهها
- تست نشتی و نشتیابها برای کنترل کیفیت تجهیزات و خطوط لوله
- صنایع غذایی، لبنیاتی و بستهبندی جهت بستهبندی تحت خلأ و افزایش ماندگاری محصولات
- صنایع نساجی، چاپ و طلاسازی در فرآیندهای تولید، شکلدهی و پرداخت
- صنایع پزشکی و سیستمهای استریلیزاسیون و اتوکلاو برای ایجاد شرایط بهداشتی و خلأ مطمئن
- خودروسازی و صنایع فلزی در خطوط مونتاژ، جابجایی و فرآیندهای تولید
- صنعت نفت، گاز و پتروشیمی در فرآیندهای تخلیه، انتقال و کنترل فشار
- تأمین و ساخت تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی در مراحل تولید و تست
- سیستمهای خلأ نیروگاهی و تأسیسات صنعتی سنگین
- سیستمهای ساکشن مرکزی در بیمارستانها و مراکز درمانی
- سیستمهای تخلیه غبار و فیلتراسیون صنعتی
- دستگاههای فیلینگ و پرکن در صنایع مختلف
- جابجایی، بلند کردن و انتقال اجسام با استفاده از مکش وکیوم در خطوط تولید و انبارداری
قیمت پمپ وکیوم روغنی
قیمت پمپ وکیوم روغنی تحت تأثیر مجموعهای از عوامل فنی و کیفی تعیین میشود و انتخاب مدل مناسب، نیازمند بررسی دقیق مشخصات عملکردی و شرایط کاری است. هرچه سطح عملکرد و کیفیت ساخت بالاتر باشد، هزینه نهایی دستگاه نیز افزایش پیدا میکند. مهمترین فاکتورهای مؤثر بر قیمت عبارتاند از:
- ظرفیت یا دبی مکش پمپ: هرچه میزان هوای قابل تخلیه در واحد زمان بیشتر باشد (معمولاً بر حسب مترمکعب بر ساعت یا لیتر بر دقیقه)، پمپ از توان بالاتری برخوردار بوده و در نتیجه قیمت آن نیز بالاتر خواهد بود.
- سطح خلأ نهایی قابل دستیابی: پمپهایی که قادر به ایجاد فشار نهایی پایینتر و خلأ عمیقتر هستند، معمولاً در ردههای قیمتی بالاتری قرار میگیرند. این مقدار اغلب بر حسب میلیبار یا میلیمتر جیوه بیان میشود.
- تعداد مراحل وکیومسازی: مدلهای دو مرحلهای به دلیل دقت بیشتر در ایجاد خلأ و ساختار پیچیدهتر، نسبت به پمپهای تک مرحلهای قیمت بالاتری دارند.
- توان و قدرت موتور: هرچه موتور قویتر باشد، ظرفیت مکش و توان کاری پمپ افزایش یافته و این موضوع به طور مستقیم بر قیمت نهایی تأثیر میگذارد.
- کیفیت ساخت و متریال بدنه: استفاده از آلیاژهای مقاوم در برابر خوردگی، رطوبت و سایش، طول عمر دستگاه را افزایش داده و باعث بالا رفتن هزینه تمامشده میشود.
- برند و کشور سازنده: پمپهای تولیدشده توسط برندهای معتبر اروپایی و آمریکایی معمولاً قیمت بالاتری نسبت به نمونههای ایرانی و چینی دارند، هرچند در بازار ایران تنوع بیشتری از برندهای داخلی و آسیایی در دسترس است.
