پمپ دیافراگمی

پمپ دیافراگمی چیست و چه کاربردی دارد؟

پمپ دیافراگمی یکی از انواع پمپ‌های جابجایی مثبت است که با استفاده از حرکت رفت و برگشتی دیافراگم‌های انعطاف‌پذیر، وظیفه مکش و تخلیه سیال را بر عهده دارد. این پمپ اغلب با هوای فشرده (پنوماتیک) یا نیروی الکتریکی کار می‌کنند و به دلیل طراحی خاص‌شان، تماس مستقیم میان قطعات متحرک و سیال وجود ندارد؛ در نتیجه دوام و عمر بالایی در شرایط صنعتی سخت دارد.

ویژگی بارز پمپ‌های دیافراگمی، توانایی پمپاژ طیف گسترده‌ای از سیالات است؛ از جمله مایعات با ویسکوزیته بالا یا پایین، مواد شیمیایی خورنده، سیالات حاوی ذرات جامد، و حتی ترکیبات حساس به دما. همین ویژگی‌ها باعث شده‌اند این پمپ‌ها در صنایع شیمیایی، غذایی، دارویی، نفت و گاز، و تصفیه آب کاربرد فراوانی داشته باشند.

ساختار ساده، نگهداری آسان، مقاومت بالا در برابر خوردگی و نشت، و عملکرد پایدار در فشارهای مختلف از دیگر مزایای این نوع پمپ‌ها به شمار می‌رود. برندهای مطرحی مانند گراکو (آمریکا)، دبم و آگا (ایتالیا)، لوتز (آلمان) و یامادا (ژاپن) از تولیدکنندگان معتبر پمپ دیافراگمی در بازار جهانی هستند.

ویژگی های پمپ دیافراگمی

پمپ دیافراگمی به‌دلیل ساختار منحصربه‌فرد خود، قابلیت‌های فنی متعددی دارد که آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای طیف وسیعی از کاربردهای صنعتی تبدیل کرده است. از مهم‌ترین ویژگی‌های این نوع پمپ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مقاومت در برابر انفجار و اشتعال: به دلیل طراحی بدون الکتروموتور، برای انتقال سیالات قابل اشتعال مانند گاز مایع، حلال‌ها یا روغن‌های صنعتی، کاملاً ایمن است.
• مکش قوی و عملکرد خشک: این پمپ‌ها می‌توانند بدون آسیب‌دیدگی در حالت بدون سیال (خشک) کار کنند و توانایی مکش از بشکه‌ها و مخازن با ابعاد مختلف را دارند.
• نشتی بسیار کم: نبود مکانیکال سیل یا آب‌بند در ساختار پمپ، احتمال نشت را به حداقل می‌رساند.
• پمپاژ سیالات متنوع: امکان انتقال مایعات خورنده، مواد شیمیایی مانند اسید و باز، مایعات دارای ذرات جامد و حتی ترکیبات حساس به دما را دارد.
• قابلیت غوطه‌وری در سیال: در برخی مدل‌ها امکان نصب کامل در داخل مخزن یا سیال وجود دارد.
• قابلیت تنظیم دبی و فشار: با تغییر فشار هوای ورودی، می‌توان دبی و فشار خروجی پمپ را به‌سادگی کنترل کرد.
• بدون تولید حرارت: عملکرد پمپ به گونه‌ای است که هیچ گرمایی در حین کار تولید نمی‌شود، بنابراین برای نصب در فضاهای بسته مناسب است.
• طراحی سبک و قابل‌حمل: وزن کم و ابعاد مناسب، جابه‌جایی و نصب پمپ را آسان می‌کند.
• نگهداری آسان و هزینه مناسب: به دلیل طراحی ساده و قطعات کمتر، تعمیرات سریع و کم‌هزینه‌ای دارد.
• فشار خروجی تا ۶۰ متر: توانایی انتقال سیال در ارتفاع یا فواصل بالا.
• کارکرد مؤثر در تمام بازه‌های دبی: میزان مصرف هوا متناسب با دبی خروجی تنظیم می‌شود، به طوری که اگر خروجی صفر باشد، مصرف هوا نیز به حداقل می‌رسد.

نکته قابل توجه در مورد پمپ‌های دیافراگمی این است که فشار خروجی (NPSH) وابسته به فشار هوای فشرده است و نه هد پمپ. افت راندمان در این پمپ‌ها در شرایط دبی یا سرعت ثابت، معمولاً کمتر از ۳ درصد است، که نشان‌دهنده عملکرد باثبات آن‌ها در کاربردهای صنعتی است.

انواع پمپ دیافراگمی و عملکرد آن‌ها

پمپ‌های دیافراگمی در مدل‌های مختلفی تولید می‌شوند که بسته به نوع محرک، کاربردهای متنوعی دارند:

• پمپ دیافراگمی بادی (پنوماتیک): رایج‌ترین نوع این پمپ‌هاست که با هوای فشرده کار می‌کند. دارای دو دیافراگم و شیر توپی در دو سر خود است. با ورود جریان هوا از کمپرسور، یکی از دیافراگم‌ها سیال را با فشار بالا از خروجی خارج می‌کند، درحالی‌که دیگری برای مکش آماده می‌شود. این چرخه رفت‌وبرگشتی بدون تماس مستقیم سیال با قطعات متحرک، باعث پمپاژ دقیق و ایمن مایعات می‌شود.
• پمپ دیافراگمی الکتریکی: در شرایطی که امکان استفاده از هوای فشرده وجود ندارد، پمپ برقی گزینه مناسبی است. این مدل با الکتروموتور کار می‌کند و برای انتقال سیالات در محیط‌هایی که کمپرسور در دسترس نیست، بسیار کاربردی است.
• پمپ دیافراگمی دستی: مدلی کوچک و ساده که بیشتر در آزمایشگاه‌ها یا مصارف خانگی استفاده می‌شود. با چرخاندن دستی گیربکس داخلی، دیافراگم به حرکت درآمده و سیال جابه‌جا می‌شود. این نوع پمپ برای حجم‌های پایین سیال مناسب است.

قیمت پمپ دیافراگمی به چه عواملی بستگی دارد؟

پمپ دیافراگمی یکی از پمپ‌های پرکاربرد رفت‌وبرگشتی است که برای انتقال سیالات متنوع، از جمله مواد شیمیایی، اسیدی یا بازی، مورد استفاده قرار می‌گیرد. قیمت این پمپ‌ها به عوامل مختلفی بستگی دارد که مهم‌ترین آن‌ها شامل موارد زیر است:

• جنس بدنه و دیافراگم: بدنه پمپ ممکن است از استیل، آلومینیوم یا پلی‌پروپیلن ساخته شود و دیافراگم از موادی مانند تفلون، EPDM، وایتون یا نئوپرن. نوع متریال به‌کاررفته مستقیماً بر قیمت اثر می‌گذارد.
• مشخصات فنی: قطر ورودی و خروجی، حداکثر هد و دبی (ارتفاع و حجم انتقال سیال) نیز از عوامل تعیین‌کننده قیمت هستند.
• کیفیت ساخت و برند: برند سازنده و دقت در ساخت قطعات داخلی، به‌ویژه برای کاربردهای حساس که نیاز به دقت بالا در انتقال سیال دارند، نقش مهمی در تعیین قیمت دارند.

در نتیجه، انتخاب پمپ مناسب باید بر اساس نیاز فنی و نوع سیال، با درنظر گرفتن کیفیت و قیمت متریال و برند تولیدکننده انجام شود.